Długofalowy wpływ diety LCHF

Badanie trwało blisko 12 lat i dotyczyło nawyków żywieniowych ponad 1,5 tys. osób. Autorzy badania analizowali dane z brytyjskiego rejestru UK Biobank. Tak zidentyfikowali 305 osób, których deklarowany w specjalnym, 24-godzinnym kwestionariuszu sposób odżywiania się spełniał definicję diety niskowęglowodanowej i wysokotłuszczowej (ang. low carb high fat, LCHF). To znaczy, że nie więcej niż 25 proc. dziennej liczby kalorii pochodziło z węglowodanów, a ponad 45 proc. z tłuszczu. Autorzy badania określili taką dietę jako dietę tzw. keto-podobną (dla porównania, w diecie ketogenicznej ilość spożywanych dziennie tłuszczów w stosunku do białek i węglowodanów wynosi najczęściej 4:1 lub 3:1).

Uczestnicy zostali następnie dopasowani pod względem wieku i płci do 1220 osób, które deklarowały tzw. standardową dietę. Średni wiek badanej populacji wynosił 54 lata, 73 proc. stanowiły kobiety, a średni wskaźnik masy ciała (BMI) wynosił 27,7 dla osób stosujących dietę typu LCHF i 26,7 dla uczestników na diecie standardowej.

Po średnio 11,8 latach obserwacji naukowcy odkryli, że uczestnicy stosujący dietę z niską zawartości węglowodanów, a wysoką tłuszczów mieli wyższe stężenie cholesterolu LDL, potocznie zwanego „złym”, w porównaniu z osobami stosującymi standardową dietę (3,80 vs. 3,64 mmol/l), a także wyższe stężenie apolipoproteiny B (apoB): 1,09 vs. 1,04 g/l).

– Drugorzędowym punktem końcowym było zbadanie częstości występowania zdarzeń sercowo-naczyniowych na tle miażdżycowym w obu obserwowanych grupach. Okazało się, że w grupie stosującej dietę typu LCHF stało się to udziałem 9,8 proc. osób, a w drugiej grupie 4,3 proc. To znaczy, że ryzyko zawału czy udaru było ponaddwukrotnie zwiększone u osób, które stosowały dietę niskowęglowodanową i wysokotłuszczową

– mówi prof. Maciej Banach, kardiolog, który brał udział w amerykańskim kongresie.

Ograniczenia metodologiczne badania

Ogłaszając wyniki badania autorzy zwrócili uwagę na jego ograniczenia. Po pierwsze, sposób odżywiania się był deklarowany przez samych uczestników. Po drugie, dane na ten temat były zgłaszane jednorazowo. Naukowcy przyznali również, że nie wszyscy reagują na dietę LCHF w ten sam sposób. Dlatego w kolejnych krokach spróbują zidentyfikować określone cechy lub markery genetyczne, które mogą przewidzieć, jak ktoś zareaguje na taki sposób odżywiania się.

Zagrożenia diet redukcyjnych

– Mimo pewnych ograniczeń metodologicznych jest to bardzo ważne badanie. Bo pokazuje, że modna dieta restrykcyjna o niskiej zawartości węglowodanów, a wysokiej tłuszczów, która jest de facto formą diety ketogenicznej, jest szkodliwa dla układu sercowo-naczyniowego. Owszem, znajduje ona pewne zastosowanie w medycynie, np. w leczeniu dzieci z padaczką czy u pacjentów z otyłością czy cukrzycą, ale tylko pod kontrolą lekarza i/lub dietetyka. Stosowanie jej na własną rękę, bo taka jest akurat moda, bo chcemy szybko schudnąć, może mieć katastrofalne skutki dla zdrowia – nie ma wątpliwości prof. Maciej Banach.

Doniesienia z kongresu ACC 2023 pokrywają się z wynikami prac naukowych prof. Banacha. Już w 2018 r. na łamach prestiżowego „European Heart Journal” ogłosił on wyniki swojego badania. Pokazywało ono, że dieta z ograniczeniem węglowodanów może przynieść pozytywne skutki, ale pod warunkiem, że jest stosowana nie dłużej niż 24 miesiące. Jednak dłuższa, bo trwająca ponad 6 lat obserwacja osób odżywiających się w ten sposób, przyniosła już alarmujące wnioski. Dieta z niską i bardzo niską zawartością węglowodanów (poniżej 215 g/dobę) zwiększała o 32 proc. śmiertelność całkowitą wśród uczestników, o 36 proc. ryzyko zgonu z powodu nowotworów i o 50 proc. śmiertelność na skutek chorób sercowo-naczyniowych.

Źródło: opracowano na podstawie materiałów prasowych Pulsmedycyny.pl/Ewa Kurzyńska

Artykuł Dieta keto-podobna zwiększa ryzyko chorób serca i naczyń? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Z badania Fundacji „Żywność, Aktywność Fizyczna i Zdrowie” realizowanego przez Biostat w maju tego roku wynika, że prawie połowa Polaków obawia się kołatania serca i bezsenności po wypiciu więcej niż dwóch filiżanek dziennie. Ponad 71 proc. ankietowanych uznało, że nadciśnieniowcy w ogóle nie powinni pić kawy. Tymczasem napój ten może mieć na zdrowie wręcz pozytywny wpływ.

– Kawa co prawda podnosi ciśnienie, ale na chwilę. Efekt całościowy, zwłaszcza picia kilku filiżanek kawy, jest raczej diuretyczny i obniża ciśnienie – mówi prof. Artur Mamcarz z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Kawa zdrowia doda?

– Kilka lat temu w „Circulation”, amerykańskim czasopiśmie, które porusza różne problemy medyczne i kardiologiczne, ukazały się wyniki badania wskazującego, że rekomendowana bezpieczna ilość kawy to trzy–pięć filiżanek dziennie. Wtedy następuje optymalny wpływ kawy na zdrowie sercowo-naczyniowe. To jest ilość umiarkowanego spożycia – tłumaczy  prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.

Wiele osób nie wyobraża sobie dnia bez kawy. Dla jednych to pewien rytuał i forma przyjemności. Dla innych sposób na pobudzenie, łagodzenie zmęczenia, wyostrzenie zmysłów i koncentracji. Napój ten może zwiększać też poziom serotoniny, nazywanej hormonem szczęścia.

Kawa i zdrowie

Wiele osób obawia się jednak wpływu picia kawy na ciśnienie tętnicze i jej obciążającego wpływu na zdrowie. Jak wynika z badania Biostat, przeprowadzonego w ramach projektu „Kawa i zdrowie”, 47 proc. Polaków obawia się kołatania serca i bezsenności w efekcie zwiększenia ilości wypijanej kawy powyżej dwóch filiżanek dziennie. Podobny odsetek osób pytanych o powód, dla którego nie piją jej większej ilości w ciągu dnia, ocenił, że byłoby to niezdrowe. Prof. Artur Mamcarz wyjaśnia, że wokół kawy narosło wiele mitów. Jednym z najpopularniejszych jest właśnie ten, że podnosi ona ciśnienie, podczas gdy jej długotrwały wpływ jest dokładnie odwrotny.

– W kawie i herbacie jest zawarty ten sam związek – w kawie nazywany kofeiną, a w herbacie – teiną. W yerba mate też znajduje się podobny związek. Smak i wygląd kawy, herbaty czy yerba mate zależą od dodatkowych substancji, ale związki polifenolowe zawarte w tych napojach podnoszą ciśnienie tylko na chwilę. Natomiast patrząc na wpływ sporej ilości kawy, to de facto możemy zaobserwować nawet pewien efekt obniżający ciśnienie, bo kawa ma wpływy diuretyczne, odwadniające. W związku z tym to odwodnienie – nieduże, nieistotne klinicznie – powoduje, że możemy zaobserwować spadek ciśnienia

– tłumaczy prof. Artur Mamcarz.

Badania o kawie

W badaniu Biostat ponad 71 proc. badanych Polaków uznało, że nadciśnieniowcy nie powinni pić kawy. Wytyczne lekarskie nie wskazują jednak, aby chorzy na nadciśnienie musieli jej unikać. Pod warunkiem że schorzenie pozostaje pod kontrolą lekarza.

– Pytanie, czy chorzy na nadciśnienie, na które w Polsce choruje nawet 10–11 mln osób, mogą pić kawę, pada często w gabinetach lekarskich. Tutaj można się powołać na europejskie wytyczne opracowywane przez ekspertów kilka lat temu. Nie ma w nich słowa na temat kawy. Czyli nie dość, że nie zabraniają one picia kawy, to nawet nie odnoszą się do tego problemu – mówi kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. – Dla tych, którzy mają rozpoznane nadciśnienie, ale są rzetelnie, sumiennie leczeni, picie kawy jest jedną z przyjemności, którą możemy wręcz rekomendować.

Bezpieczna dawka

Osoby pijące kawę powinny uważać na to, ile jej spożywają, a także na inne produkty zawierające kofeinę, aby nie przekroczyć jej bezpiecznej dawki. Lekarze wskazują jednak, że picie kawy w umiarkowanych ilościach, czyli od trzech do pięciu filiżanek dziennie, może mieć wręcz pozytywny wpływ na przebieg chorób sercowo-naczyniowych.

– Wiemy, że kawa może wpływać korzystnie na kontrolę ciśnienia i tak naprawdę nieco je obniżać. Są dane, które pokazują, że dzięki temu ryzyko miażdżycy i powikłań, choroby wieńcowej czy niedokrwiennych udarów mózgu jest niższe – wymienia prof. Artur Mamcarz. – Są też prace, które pokazują, że w przypadku osób z niewydolnością serca albo po zawale zwyczaj picia kawy po takim incydencie może trochę minimalizować ryzyko.

Kolejny popularny mit dotyczący kawy głosi, że picie jej może wypłukiwać z organizmu magnez, przez co konieczna jest jego suplementacja. To jednak również nie do końca jest prawdą.

– Kawa zawiera magnez, ale mając efekt diuretyczny, powoduje też, że część tego magnezu wydalamy. Natomiast bilans jest neutralny, wychodzi na zero – wyjaśnia ekspert.

Kawa może mieć więcej pozytywnego oddziaływania na nasze zdrowie. Przyjmuje się, że może zmniejszać ryzyko depresji czy choroby Alzheimera, pozwala dłużej zachować koncentrację i funkcje poznawcze, a nawet może zapobiegać niektórym chorobom nowotworowym.

– W onkologii kawa ma dobrą prasę. Wiadomo, że pita umiarkowanie zmniejsza ryzyko niektórych chorób nowotworowych, np. raka jelita grubego i raka wątroby – mówi prof. Artur Mamcarz.

Ekspert warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wskazuje też, że publikowane corocznie przez Instytut Żywności i Żywienia wskazówki dotyczące sposobu odżywiania i zdrowego trybu życia również obejmują kawę i zalecają jej umiarkowane spożycie.

– Jesienią ubiegłego roku talerz zdrowia zastąpił dotychczasową piramidę zdrowego żywienia. W zaleceniach znalazły się zarówno różne produkty, które należy wybierać, jak i te, których należy unikać. Natomiast obok tego talerza stoi filiżanka kawy. Trzy do pięciu filiżanek kawy dziennie możemy większości osób zarekomendować – podkreśla.

Fot. S. Hermann & F. Richter/Pixabay

Artykuł Kawa może zmniejszyć ryzyko zawału pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.